Alkmaar breekt de stilte

Geweld tegen vrouwen zichtbaar en bespreekbaar maken 

Wat was de
uitdaging?

Seksueel overschrijdend gedrag en geweld tegen vrouwen zijn wijdverbreid en hardnekkig. Van alledaagse seksistische opmerkingen tot ernstig fysiek en seksueel geweld: bijna iedere vrouw krijgt er in haar leven mee te maken. Toch blijven veel ervaringen onuitgesproken. Schaamte, angst om niet geloofd te worden en onzekerheid over wat te doen zorgen ervoor dat aangifte en open gesprekken vaak uitblijven. Zo ontstaat een muur van stilte.

Met de buitenexpositie in het kader van Alkmaar Breekt de Stilte werd ingezet op het doorbreken van die stilte. De uitdaging was om dit beladen onderwerp zichtbaar te maken voor een groot publiek, op een manier die confronteert zonder te overweldigen, en die de verantwoordelijkheid nadrukkelijk breder legt. Hoe maak je duidelijk dat veiligheid voor vrouwen geen ‘vrouwenkwestie’ is, maar een gezamenlijke opgave voor de hele gemeente?

Hoe hebben we het aangepakt

Van 25 november tot en met 10 december – gelijktijdig met de wereldwijde Orange the World-campagne – werd de bestaande campagne van Alkmaar Breekt de Stilte versterkt met een centrale buitenexpositie op het Canadaplein. DOSS Event Support vervulde op vrijwillige basis de rol van initiator, producent en redacteur van de expositie en werkte daarbij nauw samen met het projectteam Alkmaar Breekt de Stilte.

De expositie bestond uit twaalf dubbelzijdige fotoframes, opgesteld in een cirkel midden in de openbare ruimte. Aan de buitenzijde waren indringende portretten te zien van bekende mannelijke Alkmaarders uit verschillende sectoren. Zij spraken zich expliciet uit tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag, en benadrukten hun verantwoordelijkheid als man, inwoner en rolmodel. Aan de binnenzijde van de cirkel waren persoonlijke, anonieme verhalen van Alkmaarse vrouwen te lezen. Een introductiepaneel gaf context en duiding, onder meer door het tonen van de piramide van geweld. Bij de entree van de cirkel werd een duidelijke trigger warning geplaatst.

Door deze opstelling werden bezoekers uitgenodigd om letterlijk een stap naar binnen te zetten: van het publieke statement naar de persoonlijke verhalen die nog te vaak verborgen blijven.

Wat was de
beleving en
impact?

​​De expositie trok de aandacht van een breed en divers publiek. Passanten werden geconfronteerd met herkenbare gezichten die zich duidelijk positioneerden, wat de drempel verlaagde om stil te staan bij het onderwerp. Wie de cirkel binnenstapte, kwam in aanraking met de persoonlijke ervaringen van vrouwen uit de gemeente – verhalen die een voor een diep raakten, ontroerden, herkenning opriepen en het thema concreet maakten.

Juist de combinatie van statements van mannen aan de buitenkant en vrouwelijke ervaringen aan de binnenkant zorgde voor gelaagdheid. De expositie maakte zichtbaar hoe alledaagse opmerkingen, controle en intimidatie onderdeel zijn van een groter patroon, waar iedereen invloed op kan uitoefenen, groot of klein. Het nodigde uit tot gesprek, reflectie en bewustwording.

Wat waren de concrete
resultaten?

  • Een centrale, toegankelijke buitenexpositie als toevoeging aan de bestaande Alkmaar breekt de Stilte-campagne op het Canadaplein.
  • Zichtbaarheid voor het thema seksueel grensoverschrijdend gedrag en geweld tegen vrouwen in de openbare ruimte.
  • Actieve betrokkenheid van 33 mannelijke rolmodellen en sleutelfiguren uit Alkmaar.
  • Brede landelijke en regionale media aandacht, onder andere bij de NOS, Nu.nl, RTL Late Night en het Noord-Hollands Dagblad
  • Een podium voor anonieme verhalen van vrouwen, verzameld in de gemeente.
  • Vergroting van bewustwording over geweld tegen vrouwen en de gedeelde verantwoordelijkheid daarin. 
  • Aanzet tot gesprek, zowel op straat als daarbuiten.
Alkmaar breekt de stilte

Waarom past dit bij DOSS?

De buitenexpositie van Alkmaar Breekt de Stilte laat zien hoe een tijdelijke interventie in de openbare ruimte kan bijdragen aan maatschappelijke verandering. Door het onderwerp niet te versimpelen, maar zorgvuldig en gelaagd te tonen in al zijn complexiteit, ontstaat ruimte voor bewustwording, zonder sensatie.

Het project sluit naadloos aan bij de visie van DOSS: maatschappelijke thema’s zichtbaar en bespreekbaar maken, met aandacht voor vorm, veiligheid en inhoud. Door ontmoeting, representatie en verhalen centraal te stellen, werd de stad zelf een plek voor reflectie en verantwoordelijkheid – een noodzakelijke stap richting een veiligere samenleving voor iedereen.

Bekijk meer projecten