Wat was de
uitdaging?
De decembermaand staat in de stad traditioneel in het teken van licht, gezelligheid en samenzijn. Tegelijkertijd is dit voor veel mensen juist een periode waarin verlies, gemis en eenzaamheid extra voelbaar worden. Er is weinig ruimte om deze gevoelens te tonen in de openbare ruimte en de meeste rituelen rondom rouw behoren tot het verleden. Het wordt vaak naar de privésfeer verwezen, terwijl de behoefte aan erkenning en nabijheid groot is.
Met de Kas van Rouwen en Vieren werd ingespeeld op die maatschappelijke behoefte. De uitdaging was om midden in de feestelijke drukte van Alkmaar een plek te creëren waar stilte, kwetsbaarheid en ontmoeting naast elkaar konden bestaan. Hoe bied je ruimte aan rouw zonder het te problematiseren? En hoe zorg je dat iedereen zich welkom voelt – ongeacht achtergrond, levensbeschouwing of aard van het verlies – om in stilte of juist in dialoog langs te komen?
Hoe hebben we het aangepakt
Van 13 tot en met 28 december was de Kas van Rouwen en Vieren op het Canadaplein dagelijks geopend. De kas werd ingericht als een huiskamer van de stad waar bezoekers vrij konden binnenlopen om even stil te staan bij hun verlies, gemis en herinneringen. Er waren altijd twee vrijwilligers aanwezig om bezoekers welkom te heten en, indien gewenst, een luisterend oor te bieden. DOSS was betrokken als projectleider, producent en vrijwilligerscoördinator.
In de kas konden bezoekers op verschillende manieren vorm geven aan hun rouw en herinnering: een kaarsje aansteken, een houten hartje beschrijven en ophangen, een brief achterlaten in de wenspostbus of symbolisch ‘bellen’ met een dierbare via de Telefoon van de Wind. Ook voor kinderen was er ruimte, met kleurplaten en creatieve materialen.
Naast de dagelijkse openstelling werd een kleinschalig randprogramma georganiseerd. In samenwerking met lokale partners uit de uitvaart- en rouwsector vonden intieme bijeenkomsten plaats, zoals een workshop troostengelen haken, een nabestaandenavond voor jongvolwassenen en een gezamenlijke kerstwandeling voor mensen die de feestdagen niet alleen wilden doorbrengen. Alle activiteiten waren vrij toegankelijk en gericht op ontmoeting, herkenning en verbinding.
Wat was de
beleving en
impact?
De kas functioneerde als een zichtbaar rustpunt in het hart van de stad. Veel bezoekers kwamen toevallig langs en werden geraakt door de serene uitstraling van de plek. Voor anderen was het een bewuste bestemming, waarvoor sommigen uren reisden met het openbaar vervoer en anderen meerdere keren terugkwamen. In totaal bezochten bijna 2.000 mensen de kas.
De reacties waren intens en persoonlijk. Bezoekers gaven aan troost, rust en (h)erkenning te ervaren. Ruim 700 houten hartjes werden beschreven, stapels kaarten en brieven werden gepost, en de Telefoon van de Wind werd veelvuldig gebruikt. Ook op momenten waarop de stad doorgaans stil is – zoals kerstdagen of vroege doordeweekse ochtenden – bleef een constante stroom bezoekers hun weg vinden naar de kas. Dit onderstreepte hoe groot de behoefte is aan een plek waar rouw er mag zijn.
Vrijwilligers speelden hierin een cruciale rol. Hun rustige aanwezigheid en aandachtige houding droegen bij aan een veilige sfeer, waarin gesprekken konden ontstaan en emoties gedeeld mochten worden. Zo werd de kas niet alleen een plek van individuele verwerking, maar ook van gedeelde menselijkheid en verbinding.
Wat waren de concrete
resultaten?
Waarom past dit bij DOSS?
De kas van Rouwen en Vieren schiep ruimte voor wat vaak onzichtbaar blijft. Met een relatief eenvoudige, zorgvuldig vormgegeven ingreep in de openbare ruimte maakten we diepe maatschappelijke en persoonlijke impact.
Met aandacht voor vrijwilligers, veiligheid en inhoudelijke zorgvuldigheid werd een plek gecreëerd die niet stuurt, maar uitnodigt. Een project waarin rouw en vieren naast elkaar mogen bestaan, omdat deze altijd onlosmakelijk verbonden zijn, en waarin de stad ruimte maakt voor kwetsbaarheid, ontmoeting en troost. Daarmee sluit de Kas van Rouwen en Vieren naadloos aan bij onze visie op evenementen met betekenis.
